Soorten traplift: met stoel, sta-plateau of plateau

Welke traplift past bij jou? Dat hangt af van wat je kunt, en van je trap. Op de Hulpmiddelenwijzer van Vilans staan 3 soorten traplift. Op deze pagina lees je wat ze zijn. En wat je trap en je huis nodig hebben.

Vilans is een kennisorganisatie voor zorg en ondersteuning. Het ministerie van VWS geeft subsidie voor de Hulpmiddelenwijzer. Vilans verkoopt zelf geen hulpmiddelen. Wij ook niet: wij verkopen, verhuren en plaatsen geen trapliften.

Welke soorten traplift zijn er?

Op de Hulpmiddelenwijzer staan deze 3:

• Een traplift met stoel. Je gaat zittend langs de trap naar boven of beneden. Dit is de traplift die het meest wordt gebruikt, zegt Vilans.
• Een traplift met sta-plateau. Daarop sta je. Je moet nog wel zelfstandig, stabiel en veilig kunnen staan. Meer lees je bij sta-traplift.
• Een traplift met plateau. Je rijdt met je rolstoel of scootmobiel op de lift. Je blijft daarin zitten. Meer lees je bij plateaulift.

Een huislift is geen traplift. Een huislift werkt als een gewone lift, zegt Vilans. Het verschil lees je bij traplift of huislift.

Voor wie is een traplift?

Met een traplift neem je de trap zonder te lopen. Kom je thuis niet of niet veilig boven of beneden? Dan kan een traplift met stoel een oplossing zijn. Bijvoorbeeld door weinig kracht in je benen. Of omdat je snel je evenwicht verliest. Dat schrijft Vilans.

Zit je in een rolstoel? Dan moet je voor een traplift met stoel zelf kunnen overschuiven, zegt Vilans. Van de rolstoel op de stoellift, en andersom. Ook moet je evenwicht in orde zijn. Op de andere verdieping heb je dan ook een rolstoel nodig. Of een (douche)stoel op wielen, of een tillift op wielen.

Gebruik je een rollator, trippelstoel of rolstoel? En kun je maar korte stukjes zelf lopen? Dan is er boven en beneden ruimte nodig voor die hulpmiddelen. Dat zegt Vilans.

Op welke trap past een traplift?

Een traplift kan op een rechte trap, zegt Vilans. Ook op een trap met 1 of meer bochten. En op een trap met een tussenbordes. Dat is een plat stuk tussen 2 delen van de trap. Een traplift wordt bijna altijd op maat van je huis gemaakt.

Vereniging Eigen Huis deelt de trapliften in naar de trap:

• trapliften voor rechte trappen;
• trapliften voor trappen met bochten. Daarvoor is een rail op maat nodig.

Voor trappen met bochten zijn er volgens de vereniging 3 soorten. Voor de binnenbocht, voor de buitenbocht en voor wenteltrappen. De meeste rails komen op de traptreden, schrijft de vereniging.

Is je trap breed genoeg? Voor een traplift met stoel of sta-plateau moet de trap geschikt zijn. En breed genoeg voor de lift: 60 cm. Bij een stoellift moet er ook ruimte blijven voor huisgenoten die de trap nog lopen. Dat schrijft Vilans. Voor een plateaulift noemt Vilans geen maat. De keuzehulp van Vilans vraagt wel naar een “brede, rechte trap zonder bochten”. Een infoblad van de overheid noemt nog andere maten. Die gaan over de vrije ruimte naast de rail. Je leest ze bij traplift veilig.

Aan welke kant van de trap?

Een traplift kan aan beide kanten van de trap, zegt Vilans. Aan de binnenkant: de spilzijde. Of aan de buitenkant: de muurkant. Wat past, hangt af van de situatie.

Aan de muurkant is de lift minder steil. Maar dan moet een huisgenoot op het smalle stuk van de treden lopen. Vilans schrijft: “Dit kan gevaar opleveren.”

Vereniging Eigen Huis zegt het zo:

• Bij een rechte trap maakt de plek niet zoveel uit.
• Bij een trap met bochten wel. Wil je dat huisgenoten de trap makkelijk blijven gebruiken? Laat de rail dan aan de smalle kant plaatsen: de binnenbocht.
• De binnenbocht is wel wat duurder dan de buitenbocht.
• Sommige gebruikers vinden de buitenbocht juist prettig. De rail is daar minder steil.

Bespreek de beste plek met een adviseur, raadt de vereniging aan.

Regel je dit voor je vader of moeder? Lees dan ook traplift veilig. Daar staat wat de lift betekent voor de trapleuning en voor anderen op de trap.

Hoe werkt een traplift met stoel?

Vilans beschrijft het zo:

1. Klap de zitting, de armleuningen en de voetsteun uit.
2. Ga op het stoeltje zitten.
3. Druk op de bedieningsknop. De lift gaat dan langzaam langs een rail omhoog of omlaag.

Vilans zegt ook: “Zorg voor voldoende licht om de traplift veilig te bedienen.”

Het stoeltje kan meestal draaien. Zo kom je makkelijk op en van de stoel. De zitting, armleuningen en voetsteun kun je meestal opklappen. Dan hebben anderen genoeg ruimte op de trap. Dat schrijft Vilans.

De meeste trapliften hebben een drukknop of joystick. Die houd je vast tijdens de rit, zegt Vereniging Eigen Huis. Daar is weinig kracht voor nodig. Sommige modellen hebben ook een afstandsbediening.

Er zijn ook andere uitvoeringen. Vilans noemt:

• trapliften die extra gewicht kunnen dragen;
• trapliften voor kinderen;
• trapliften die geschikt zijn voor blinden en slechtzienden.

Wat als de stroom uitvalt?

Een traplift werkt op elektriciteit. Valt de stroom uit? Dan werkt de traplift op de noodaccu. Dat zegt Vilans.

Vereniging Eigen Huis schrijft: een moderne traplift werkt vaak nog bij een stroomstoring. De accu’s laden op via het stopcontact. Dat gebeurt als de traplift in het parkeerstation staat. Er is een stopcontact in de buurt van de traplift nodig, zegt de vereniging.

Vilans geeft nog een advies. “Na installatie is het verstandig om te kunnen beschikken over een 24-uurs servicedienst”. Dan ben je altijd zeker van een goede werking, zegt Vilans.

Ook de brandweer zegt iets over de stroom en je traplift. Dat lees je bij traplift veilig.

Wanneer past een traplift niet?

Heb je moeite met zitten of staan? Of met apparaten bedienen en begrijpen? Dan is een traplift met stoel niet geschikt, zegt Vilans. Je bent dan aangewezen op een huislift, een zorgunit of een mantelzorgwoning. Of op een verhuizing.

Ook niet elke trap is geschikt. Vilans schrijft: “Sommige trappen zijn niet of minder geschikt voor plaatsing van een traplift”. Vereniging Eigen Huis zegt: in de meeste woningen kan een traplift wel. Ook bij smalle trappen, want er zijn compacte modellen. Soms kan het niet. Bijvoorbeeld als de trap te steil is. Of als er boven te weinig ruimte is. Onderzoek dan of je slaapkamer en badkamer beneden kunnen, zegt de vereniging.

Denk ook aan je spieren. Traplopen is gezond, zegt Vilans. Het houdt je fit en je spieren op peil. Vilans raadt daarom een oplossing aan die je actief houdt. Bijvoorbeeld:

• Tussentreden. Die maken de stap tussen de treden kleiner. Traplopen kost dan minder kracht.
• Een trapassistent. Dat is een beugel langs de trapleuning. Die helpt je naar boven en beneden.
• Een traplift met sta-plateau. Als je nog kunt staan.

Let wel op, zegt Vilans. Met traplopen oefen je belangrijke spieren. Die heb je nodig voor alles wat je elke dag doet. Door een traplift kan je spierkracht minder worden.

Wanneer wel? Kun je echt niet meer traplopen? Of gaat dat zeker gebeuren? Dan kom je met een traplift toch boven. Je hoeft dan niet te verhuizen. En je kunt op tijd leren met de lift om te gaan. Dat schrijft Vilans.

Wordt de traplift goed geplaatst?

Vilans waarschuwt: “Niet alle trapliften worden op de juiste, veilige manier geplaatst”. Kijk daarom vooraf of de leverancier zich aan de regels houdt. Of zich eraan kan houden. Dat raadt Vilans aan.

De regels staan in een infoblad van de overheid, zegt Vilans. Wat daarin staat, lees je bij traplift veilig.

Een traplift voor buiten

Een onafhankelijke bron over een traplift met stoel voor buiten vonden we niet. Vilans schrijft wel over plateauliften. Het belangrijkste verschil is of ze binnen of buiten worden gebruikt. Binnen of buiten een gebouw of woning.

Hulp bij het kiezen

Vilans heeft een keuzehulp: Welke trapaanpassing past bij mij? Je beantwoordt een paar vragen. Dan krijg je een beeld van wat in jouw situatie geschikt kan zijn. De keuzehulp vraagt bijvoorbeeld:

• “Is het mogelijk om te lopen zonder loophulpmiddel?”
• “Is de conditie voldoende om de trap op te lopen?”
• “Is het mogelijk om van de rolstoel op een stoel te gaan zitten, eventueel met hulp van een huisgenoot?”
• “Is er een brede, rechte trap zonder bochten?”

Dit zijn de uitkomsten die de keuzehulp kan geven:

• “Trapleuning aan één zijde.”
• “Trapleuningen aan beide zijden.”
• “Tussentreden in combinatie met trapleuningen aan beide zijden.”
• “Traplift.”
• “Traplift in combinatie met extra rolstoel of loophulpmiddel op de eerste verdieping.”
• “Traplift met plateau.”
• “Huislift of slaapkamer en badkamer op de woonverdieping.”
• “Slaapkamer en badkamer op de woonverdieping.”

Welke uitkomst bij welk antwoord hoort, zie je in de keuzehulp zelf.

Vilans raadt ook aan om een ergotherapeut in te schakelen. Samen kun je dan tot een goede keuze komen, ook voor later.

Probeer de traplift uit bij de leverancier, zegt Vilans. Een hulpmiddel kun je ook eerst lenen of op proef nemen. Kies of krijg je er een? Vraag dan om een goede uitleg. En om een Nederlandstalige gebruiksaanwijzing. Ook dat raadt Vilans aan.

Kopen, huren of leasen?

Je kunt een traplift kopen, huren of leasen, zegt Vilans. De kosten van kopen lopen behoorlijk op. Een tweedehands traplift kan ook. Alleen de rails is altijd maatwerk, schrijft Vilans daarbij. Vraag meerdere offertes. Dan kun je de lift, het onderhoud en de service vergelijken. Dat raadt Vilans aan.

Wat bepaalt de prijs? Vereniging Eigen Huis noemt:

• De soort trap. Een lift voor een rechte trap is het goedkoopst.
• De plek op de trap. De binnenbocht is duurder dan de buitenbocht. De rail is daar moeilijker te maken.
• De uitvoering. Bijvoorbeeld een bekleding van leer of stof. Of een stoel die kan draaien.

Wat een traplift kost, lees je bij wat kost een traplift. Over huren lees je meer bij traplift huren. En over tweedehands bij traplift tweedehands.

Denk je dat je een vergoeding kunt krijgen? Neem dan eerst contact op met het Wmo-loket van je gemeente. Doe dat voordat je iets afspreekt met een leverancier. Dat raadt Vilans aan. Vilans schrijft: “Achteraf krijgt u géén vergoeding, dit weten de leveranciers van trapliften”. Hoe de Wmo werkt, lees je bij traplift via de Wmo.