Traplift via de Wmo afgewezen: waarom, en wat nu?

Heeft de gemeente nee gezegd tegen een traplift via de Wmo? Of bood ze iets anders aan, zoals verhuizen? Hier lees je welke redenen gemeenten en rechters noemen. En wat je daarna kunt doen. Elke gemeente maakt eigen regels voor de Wmo. Regels van één gemeente zijn hier alleen voorbeelden. Deze pagina is geen juridisch advies.

Is het al een besluit?

Een besluit is er pas als je een aanvraag hebt gedaan. En als de gemeente daarop heeft beslist. Dat staat in de toelichting bij de Wmo 2015. Een verwijzing of tip tijdens het onderzoek is nog geen besluit.

Ben je het niet eens met de uitkomst van het onderzoek? Dan mag je daarna toch een aanvraag doen. Ook dat staat in de toelichting. Wijst de gemeente je aanvraag af? Dan krijg je een brief, zegt Regelhulp. Tegen dat besluit kun je bezwaar maken. Hoe een aanvraag werkt, lees je bij traplift aanvragen.

Verhuizen in plaats van een traplift

Sommige gemeenten geven geen geld voor een aanpassing, maar voor een verhuizing. Dat schrijft de Rijksoverheid. Bijvoorbeeld als een aanpassing erg veel geld kost. Zo’n regel heet het verhuisprimaat: verhuizen gaat voor.

In een zaak uit 2018 oordeelde de Centrale Raad van Beroep over zo’n regel. Na die rechter kun je niet verder in beroep, zegt de Rijksoverheid. Het verhuisprimaat is “als zodanig niet in strijd met de Wmo 2015”, zei de rechter. Maar de gemeente moet per geval onderzoeken of verhuizen past. Dat onderzoek gaat onder meer over:

• je beperkingen;
• wat het kost om je eigen woning aan te passen;
• of er echt een aangepaste of makkelijk aan te passen woning voor je is.

In die zaak wilde de gemeente dat een man met de ziekte van Parkinson verhuisde. Ze had de kosten van een traplift niet onderzocht. Ook niet of er echt een geschikte woning voor hem was. Cijfers over het aantal geschikte woningen en de gemiddelde wachttijd waren niet genoeg. De man wilde zelf niet verhuizen. Toch moest de gemeente dat onderzoek doen. De gemeente kreeg ongelijk. Wat dat betekende voor de kosten, lees je bij zelf kopen of via de Wmo.

Hoe gemeenten verhuizen afwegen, verschilt. Drie voorbeelden:

• Amsterdam: kost een aanpassing van de woning meer dan € 10.000? Dan gaat verhuizen voor. Is binnen 2 jaar een meer geschikte woning te verwachten? Dan is verhuizen daar de goedkoopste passende oplossing. Amsterdam kan hiervan afwijken, in 3 gevallen. Als verhuizen je leven veel armer maakt. Bijvoorbeeld doordat je je sociale netwerk verliest. Of als er een (sociaal-)medische reden is waarom jij of je partner niet kan verhuizen. Heb je een koophuis en kost de aanpassing meer dan dat bedrag? Dan kan Amsterdam je laten kiezen. Je kiest dan: verhuizen met een vergoeding. Of een aanpassing tot het bedrag van die vergoeding.
• Utrecht: is verhuizen de goedkoopste passende oplossing? Dan kan Utrecht dat vragen. Maar alleen zolang dat “werkelijk kan plaatsvinden binnen een medisch verantwoorde termijn”. Een vergoeding voor verhuiskosten geeft Utrecht alleen bij een verplichte verhuizing via de Wmo.
• Rotterdam: weegt onder meer mee wat de aanpassing kost. En of er binnen een redelijke termijn echt een geschikte woning is. Ook in wijken in de buurt. En of intensieve mantelzorg door verhuizen in gevaar komt. Jouw mening telt mee bij de vraag wat goed is. Zijn verhuizen en aanpassen allebei goed? Dan kiest Rotterdam de goedkoopste.

Moet je verhuizen? De gemeente kan een vergoeding voor verhuiskosten geven, zegt Regelhulp. Vraag die ruim voor de verhuizing aan bij je gemeente.

Kun je ook beneden wonen?

Soms vindt een gemeente dat je beneden kunt gaan wonen. Dat gebeurde in een zaak uit 2019 bij de Centrale Raad van Beroep. Een vrouw vroeg een traplift en een badlift aan. De gemeente bood geld aan om de badkamer beneden aan te passen. Dan kon zij beneden wonen, douchen en slapen. Dat was veel goedkoper dan een traplift met een aangepaste badkamer boven. De rechter vond de afwijzing terecht. De aanpassing beneden was de goedkoopste passende oplossing.

Maar de gemeente moest daarvoor wel nieuw onderzoek laten doen. Haar besluit steunde eerst op een advies uit 2009. Dat was te oud voor een aanvraag uit 2015, vond de rechter. Pas na nieuw onderzoek en een nieuwe kostenraming bleef de afwijzing staan.

Amsterdam schrijft in zijn regels: “Meestal wordt één verdieping aangepast.”

Had je het kunnen zien aankomen?

Soms hoeft een gemeente niets te geven. Namelijk als je de hulpvraag redelijkerwijs had kunnen voorzien. En als je die met je eigen beslissing had kunnen voorkomen. Dat staat in de toelichting bij de Wmo 2015. Het voorbeeld daar: iemand is aangewezen op een rolstoel. Die koopt een huis dat veel dure aanpassingen nodig heeft.

Maar de Woonbond schrijft: “De gemeente mag een traplift niet weigeren puur omdat te voorzien valt dat je lichamelijke beperkingen krijgt als je ouder wordt.” Daar ging een zaak uit 2018 over. Een gemeente wees een traplift af voor een vrouw, geboren in 1945. Volgens de gemeente had zij zich op tijd moeten inschrijven voor een geschikte woning. De Centrale Raad van Beroep was het daar niet mee eens:

• Koop je iets of verhuis je? Dan mag de gemeente eisen dat je rekening houdt met je beperkingen.
• Het gaat om beperkingen die je al hebt. En om hoe die zich naar verwachting ontwikkelen.
• De gemeente mag niet eisen dat je vooraf maatregelen neemt. Niet tegen onzekere gevolgen van ouder worden.

De gemeente moest daarna opnieuw beslissen over het bezwaar.

Heb je al zelf een traplift gekocht?

Kocht je de traplift voordat de gemeente besliste? Dan kan de gemeente weigeren om de kosten te betalen. Twee voorbeelden:

• Den Haag geeft niets voor kosten van vóór het besluit. Behalve als de gemeente vooraf toestemming gaf. Of als de gemeente achteraf nog kan beoordelen of de traplift nodig en passend was. En wat hij kostte.
• Een zaak uit 2022: twee mensen in Maasgouw kochten zelf een traplift. Een jaar later vroegen ze de gemeente om een traplift via de Wmo. De regels daar sluiten kosten van vóór de aanvraag uit. Was de traplift nog aantoonbaar nodig? Dan mocht de gemeente een uitzondering maken. Maar dat hoefde niet. De Centrale Raad van Beroep vond de afwijzing terecht.

Meer hierover lees je bij zelf kopen of via de Wmo.

Past een traplift op jouw trap?

Een traplift kan ook geweigerd worden als het huis ongeschikt is. Dat schrijft de Woonbond. Bijvoorbeeld bij hoge, smalle trappen. Dan is de lift moeilijk te plaatsen en kan niemand er nog langs. In Rotterdam beoordeelt de leverancier of een traplift in je woning kan. En of dat veilig is.

Mag de gemeente nee zeggen om je inkomen?

Nee. “De gemeente mag geen inkomensgrens stellen voor hulp uit de Wmo,” schrijft de Rijksoverheid. Wel kan de gemeente een eigen bijdrage vragen. Hoe die werkt, lees je bij eigen bijdrage.

Hoe maak je bezwaar?

Ben je het niet eens met het besluit? Dan kun je bezwaar maken bij de gemeente. Volgens de Rijksoverheid kan dat bijvoorbeeld als de gemeente geen goed onderzoek deed. Of als je het niet eens bent met wat de gemeente je toewijst. Bezwaar maken is gratis. Dat staat in de Algemene wet bestuursrecht (Awb).

1. Kijk in de brief hoeveel tijd je hebt. Dat staat in de beslissing, zegt het Juridisch Loket. De wet geeft 6 weken. Die tijd begint de dag nadat het besluit bekend is gemaakt.
2. Schrijf een brief aan de gemeente. Dat heet een bezwaarschrift. Zet je handtekening eronder. Volgens de wet staat er ten minste in:
   • je naam en adres;
   • de datum;
   • welk besluit het is;
   • waarom je het er niet mee eens bent.
3. Voeg bewijs toe als je dat hebt. En een kopie van de beslissing. Dat raadt het Juridisch Loket aan.
4. Verstuur de brief op tijd. Het Juridisch Loket zegt: stuur hem aangetekend én met de gewone post. Bewaar een kopie en de bewijzen van verzending en ontvangst. Is het de laatste dag? Breng de brief dan zelf langs en vraag om een ontvangstbewijs.

Is de tijd bijna op? Dan kun je “voorlopig bezwaar” maken, zegt het Juridisch Loket. Daarin zeg je alleen dát je bezwaar maakt. Waarom, leg je later uit. Zo vraag je om meer tijd. Het Juridisch Loket zegt verder:

• Stuur het voorlopig bezwaar voordat je tijd voor bezwaar op is.
• Zeg duidelijk over welk besluit het gaat. Stuur een kopie van dat besluit mee.
• Stuur je echte bezwaar daarna zo snel mogelijk. Ook als de gemeente nog niet heeft gereageerd.
• De gemeente kan je minder tijd geven dan je vraagt. Stuur je echte bezwaar binnen de tijd die de gemeente je geeft.
• Krijg je geen reactie op je voorlopig bezwaar? Neem dan contact op met een jurist van het Juridisch Loket.

Het Juridisch Loket heeft gratis voorbeeldbrieven:

• voorbeeld bezwaarschrift
• voorbeeld voorlopig bezwaarschrift

Die brieven zijn voor bezwaar bij een instantie, zoals de Belastingdienst of UWV. Ze zijn niet speciaal voor de Wmo.

Wat gebeurt er na je bezwaar?

Dit staat in de Awb:

• De gemeente geeft je de kans om gehoord te worden. Soms mag ze dat overslaan. Bijvoorbeeld als jij zegt dat je niet gehoord wilt worden.
• De gemeente beslist binnen 6 weken. Heeft de gemeente een adviescommissie voor bezwaren? Dan binnen 12 weken.
• Die tijd telt vanaf het einde van jouw 6 weken voor bezwaar.
• De gemeente mag de beslissing nog ten hoogste 6 weken uitstellen. Langer mag alleen in een paar gevallen. Bijvoorbeeld als jij en alle andere betrokkenen het goedvinden.

De gemeente moet uitleggen waarom ze zo beslist. Dat schrijft de Rijksoverheid. Ben je het niet eens met de beslissing op je bezwaar? Dan kun je in beroep gaan bij de rechtbank. Daarvoor heb je 6 weken, vanaf het moment dat je de beslissing kreeg. Voor beroep betaal je vaak griffierecht. Dat is een bedrag voor de rechtszaak. Daarna kun je nog in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep. Ook daarvoor heb je 6 weken. Daar betaal je altijd griffierecht. Dat schrijft de Rijksoverheid.

Is er spoed? Dan kun je de rechtbank direct vragen om een voorlopige voorziening, zegt Regelhulp. Dat is een voorlopige beslissing van de rechter. Het kan als je bezwaar hebt gemaakt of in beroep bent gegaan. Dat staat in de Awb.

Wie kan je helpen?

Een cliëntondersteuner. Cliëntondersteuning is gratis en onafhankelijk, zegt Regelhulp. Een cliëntondersteuner helpt je de weg te vinden in regels en organisaties. Hij kan ook meegaan naar gesprekken. Je kunt bij je gemeente vragen naar gratis cliëntondersteuning, schrijft de Rijksoverheid. Ben je mantelzorger van je vader of moeder? De Wmo zegt: de gemeente wijst vóór het onderzoek ook de mantelzorger op gratis cliëntondersteuning.

Het Juridisch Loket. Regelhulp noemt het Juridisch Loket voor advies bij bezwaar en beroep. Het Juridisch Loket zegt: vraag hulp bij het schrijven van je echte bezwaar. Bijvoorbeeld aan je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat. Of aan een jurist van het Juridisch Loket. Het Juridisch Loket geeft ook persoonlijk juridisch advies. Dat is voor iedereen met een laag inkomen en weinig spaargeld. Bellen is gratis.

Meer over de hele route lees je bij traplift via de Wmo.